มหาวิทยาลัยทักษิณ โดยคณะพยาบาลศาสตร์ พาแกนนำชุมชนทะเลน้อย–พนางตุง เรียนรู้ต้นแบบการจัดการภัยพิบัติจากตำบลเกาะขันธ์ จังหวัดนครศรีธรรมราช ถ่ายทอดองค์ความรู้ผ่านกลไก 8 ระบบ ควบคู่การเรียนรู้แผนที่พื้นที่เสี่ยงและผังน้ำ ก่อนนำไปวิเคราะห์ความเสี่ยงและออกแบบแผนปฏิบัติการจัดการภัยพิบัติ (ADM) ให้สอดคล้องกับบริบทของชุมชน เพื่อเสริมความพร้อมรับมือภัยพิบัติจากฐานราก

เมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน 2569 คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ จัดกิจกรรมภายใต้โครงการพัฒนาศักยภาพแกนนำจัดการภัยพิบัติ (ADM) เพื่อเสริมสร้างความพร้อมรับมือภัยพิบัติในชุมชนทะเลน้อย–พนางตุง ณ ห้องประชุมศูนย์ต้นแบบเครือข่ายเตือนภัยพิบัติชุมชนเพื่อนพึ่ง (ภาฯ) ตำบลเกาะขันธ์ อำเภอชะอวด จังหวัดนครศรีธรรมราช โดยเปิดพื้นที่ให้แกนนำชุมชนได้เรียนรู้แนวทางการจัดการภัยพิบัติจากพื้นที่ต้นแบบ และนำองค์ความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการวางแผนรับมือภัยในชุมชนของตนเอง

กิจกรรมเริ่มจากการบรรยายและแลกเปลี่ยนเรียนรู้หัวข้อ “บทบาทแกนนำจัดการภัยพิบัติ (ADM) กับการสร้างชุมชนพร้อมรับภัย” ถ่ายทอดโดยจ่าโทโกเมศร์ ทองบุญชู ต้นแบบเครือข่ายเตือนภัยพิบัติชุมชนเพื่อนพึ่ง (ภาฯ) ตำบลเกาะขันธ์ โดยนำเสนอแนวทางการจัดการภัยพิบัติของชุมชนผ่านกลไกสำคัญ 8 ระบบ

ได้แก่ ระบบอาสาสมัครจัดการภัยพิบัติ ระบบศูนย์จัดการภัยพิบัติ ระบบข้อมูลการจัดการภัยพิบัติ ระบบแผนการจัดการภัยพิบัติ ระบบสื่อสารเพื่อการจัดการภัยพิบัติ ระบบกองทุนจัดการภัยพิบัติ ระบบเชื่อมโยงเครือข่ายการจัดการภัยพิบัติ และระบบบัญชาการส่วนหน้า ซึ่งเป็นกลไกที่เชื่อมโยงการทำงานของคน ข้อมูล ทรัพยากร และเครือข่ายในชุมชนให้สามารถรับมือกับสถานการณ์ภัยพิบัติได้อย่างเป็นระบบ

นอกจากการเรียนรู้กลไกทั้ง 8 ระบบแล้ว ยังมีการถ่ายทอดองค์ความรู้เกี่ยวกับการทำความเข้าใจพื้นที่ผ่านแผนที่พื้นที่เสี่ยงและผังน้ำของตำบลเกาะขันธ์ เพื่อให้แกนนำเห็นความสัมพันธ์ของภูมิประเทศ เส้นทางน้ำ และบริเวณที่มีความเสี่ยง สามารถนำข้อมูลเชิงพื้นที่มาใช้ประกอบการประเมินสถานการณ์และวางแผนเตรียมความพร้อมรับมือภัยพิบัติได้อย่างเหมาะสม

จากนั้น ผู้เข้าร่วมได้ร่วม Workshop วิเคราะห์ความเสี่ยงและความพร้อมของชุมชน โดยระบุภัยสำคัญในพื้นที่ วิเคราะห์พื้นที่เสี่ยงและกลุ่มเปราะบาง รวมถึงประเมินทรัพยากรและเครือข่ายที่สามารถสนับสนุนการจัดการภัย ก่อนนำผลการวิเคราะห์มาใช้เป็นฐานในการออกแบบแผนปฏิบัติการ ADM 8 ระบบของชุมชนทะเลน้อย–พนางตุง พร้อมนำเสนอแผนและรับข้อเสนอแนะจากวิทยากรและผู้เข้าร่วมโครงการ

การเรียนรู้จากพื้นที่ต้นแบบและการนำองค์ความรู้กลับมาพัฒนาแผนปฏิบัติการของชุมชนในครั้งนี้ เป็นอีกก้าวสำคัญในการเสริมสร้างศักยภาพแกนนำให้สามารถมองเห็นความเสี่ยง เข้าใจทรัพยากรในพื้นที่ และเชื่อมโยงความร่วมมือของคนในชุมชน เพื่อให้การจัดการภัยพิบัติไม่ใช่เพียงการตอบสนองเมื่อเกิดเหตุ แต่เป็นการเตรียมความพร้อมและสร้างระบบรับมือที่ชุมชนสามารถขับเคลื่อนได้ด้วยตนเอง
……………………………………